Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich
Oddział w Poznaniu

Archiwum Historii Techniki

Informacje ogólne

W dniu 20 listopada 2007 roku Zarząd Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich w Poznaniu podjął uchwałę o powołaniu Archiwum Historii Techniki (AHT). Jest to decyzja doniosła mająca duże znaczenie dla rozwoju ruchu stowarzyszeniowego. Działalność nowej jednostki organizacyjnej w znaczącym stopniu umożliwi pełniejszą realizację najważniejszych statutowych celów jakimi są rozwijanie techniki i nauki, promowanie osób tworzących technikę, upowszechnianie wiedzy technicznej w społeczeństwie oraz ochrona interesów swych członków.

Archiwum Historii Techniki Oddziału Poznańskiego SIMP zajmuje się głównie gromadzeniem materiałów z zakresu historii techniki w postaci pisemnej i udostępnianiem ich wykorzystując cyfrowy przekaz informacji umieszczanych na stronie internetowej oddziału.

Zasadniczym celem działalności AHT jest gromadzenie informacji dotyczących rozwoju techniki w firmach głównie z naszego regionu oraz ludzi, którzy tą technikę tworzyli. Chcemy także zachować dla przyszłych pokoleń informacje o działalności firm mających duże zasługi w rozwoju swej branży, które z różnych powodów przestały funkcjonować na rynku – zostały zlikwidowane. W naszym regionie po zmianach ustrojowych w 1989 roku zlikwidowano wiele firm mających duże osiągnięcia w rozwoju swej branży. Nie jest jeszcze za późno aby udokumentować i zachować dla przyszłych pokoleń inżynierów osiągnięcia techniczne i organizacyjne tych firm. Jest to potrzebne aby mogły one korzystać z tej wiedzy i skutecznie rozwijać swe inżynierskie umiejętności. Nie można bowiem osiągnąć wysokiego poziomu umiejętności zawodowych nie znając historii rozwoju swej branży i nie korzystając z osiągnięć swych poprzedników.

Bardzo ważnym celem działalności Archiwum Historii Techniki jest pokazywanie społeczeństwu i promowanie ludzi, którzy mają znaczący udział w rozwoju firmy - rozwoju techniki. Chcemy robić to także dlatego aby były to wzorce dla przyszłych inżynierów, aby historia ich działalności inspirowała następców do twórczej działalności, aby mieli świadomość, że ich dokonania również zostaną udokumentowane i zachowane dla przyszłych pokoleń, które będą mogły korzystać z ich osiągnięć. Dla zrealizowania tego celu Poznański SIMP nadaje tytuł „TWÓRCA TECHNIKI” osobom mającym znaczące dokonania w rozwijaniu techniki. Kandydatów do tego tytułu kapituła wybiera spośród osób mających życiorysy zawodowe gromadzone właśnie w AHT.

Promowanie inżynierskiego zawodu to także ważne zadanie do realizacji w ramach działalności Archiwum Historii Techniki. Dzięki internetowi młodzi ludzie będą mieli dostęp do informacji zawartych w AHT, które powinny zachęcić ich do uprawiania inżynierskiego zawodu umożliwiającego realizację młodzieńczych marzeń o tworzeniu rzeczy nowych, o budowie lepszego świata przyjaznego człowiekowi dzięki technicznym wynalazkom.

Ważną funkcją AHT jest upowszechnianie wiedzy i kultury technicznej w społeczeństwie. Wiedza, pokazana w prostej formie, o wytworach techniki i o ludziach, którzy tego dokonali będzie powszechnie dostępna i przyswajalna dla ogółu społeczeństwa.
Zakres działalności AHT jest oczywiście ograniczony możliwościami (głównie finansowymi) Oddziału SIMP w Poznaniu. Zakres tematyczny, niżej przedstawiony, przewidziany do realizacji, jest szeroki a jego realizacja rozłoży się na wiele lat. W miarę gromadzenia materiałów poszczególne tematy będą uruchamiane na stronie internetowej Oddziału SIMP w Poznaniu.

Aktualnie Archiwum Historii Techniki (AHT) dysponuje kilkoma tysiącami szklanych płyt (negatywy) zawierających widoki i rysunki techniczne maszyn i urządzeń z początku XX wieku a niekiedy z końca wieku XIX. Dotyczą one głównie produkcji firm: H. Cegielski Tow. Akc. (do 1927 r.), H. Cegielski Sp. A., Borman Szwede, Wiepofana. Materiał informacyjny zawarty na płytach jest bardzo obszerny i obejmuje:

            • Maszyny i urządzenia parowe: lokomobile, parowozy, kotły parowe, maszyny parowe tłokowe.
  • Przemysł spożywczy: cukrownie, gorzelnie, krochmalnie, gastronomia.
  • Maszyny rolnicze: maszyny do uprawy gleby i siewu, maszyny do zbioru i młócki.
  • Tabor szynowy:wagony motorowe, wagony osobowe, wagony towarowe, wagony specjalne, tramwaje.
  • Obrabiarki i narzędzia:obrabiarki do metali, obrabiarki do drewna, narzędzia do obróbki metali i drewna.
  • Sprężarki i dmuchawy: sprężarki tłokowe, dmuchawy.
  • Pompy:pompy tłokowe, pompy wirnikowe, dmuchawy.
  • Budownictwo przemysłowe: hale fabryczne, maszty, zbiorniki.
  • Chłodnictwo i klimatyzacja.

 

Istnieją fotografie, utrwalone na płytach szklanych, pozwalające na identyfikacje firm, dzisiaj zapomnianych, które produkowały maszyny i urządzenia z danej branży. Takim przykładem jest fotografia stoiska maszyn rolniczych na wolnym powietrzy podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w 1929 roku. Odpowiednio powiększając fotografię można odczytać nazwy tych firm.

Poznański SIMP w swym AHT posiada opracowane historie działalności firm: Romet, Wiepofama, Poznańska Fabryka Maszym Rolniczych. Historia innych wielkopolskich firm, które już nie istnieją, jest w opracowaniu. Mamy również Życiorysy Zawodowe inżynierów mających znaczące osiągnięcia w opracowywaniu konstrukcji lub technologii maszyn i urządzeń.

Działalność Archiwum Historii Technik jest oparta na działalności społecznej członków SIMP. Rozwój i intensywność prac zależeć więc będzie głównie od społecznego zaangażowania, które z pewnością w różnych okresach będzie bardziej lub mniej intensywne, bo taka jest praktyka działalności społecznej. Poznańscy SIMPowcy słyną z ofiarności i zaangażowania w realizację pięknych idei, którą bez wątpienia jest Archiwum Historii Techniki, co pozwala z ufnością patrzeć w przyszłość.

 


Piotr Janicki
Prezes O/SIMP Poznań